Перейти до вмісту
Наукові вісті КПІ
ISSN 2617-5509 · e‑ISSN 2663-7472 Відкритий доступ
Т. 138 · № 1 · 2025 кві 24, 2025 статті

Оcобливості впливу напруженого стану на термічну стабільність фази NiSi в плівках Ni(Pt)/Si

ТВ
Тетяна Вербицька Відповідальний КПІ ім. Ігоря Сікорського, НН ІМЗ ім. Є.О. Патона, кафедра фізичного матеріалознавства та термічної обробки, Україна
ЛЛ
Леонід Левчук Національний технічний університет України "Київський політехнічний інститут, Україна
РШ
Руслан Шкарбань Національний технічний університет України "Київський політехнічний інститут, Україна
ЮМ
Юрій Макогон Національний технічний університет України "Київський політехнічний інститут, Україна
Опублікованокві 24, 2025
PDF
НВКПІ 1 ТОМ 138 · 1
ТОМ 138 · № 1 · 2025 Том 138 № 1 (2025): Наукові вісті КПІ Переглянути випуск

Анотація

Проблематика. Підвищити швидкодію, ступень інтеграції мікросхем та їх надійної експлуатації можливо шляхом застосування термічностійких нанорозмірних плівок силіцидів перехідних металів як функціональних елементів. Напруження в структурах є загальною проблемою мікроелектроніки, яку необхідно враховувати на всіх етапах виробництва, зберігання і експлуатації як дискретних приладів, так і інтегральних схем.

Мета дослідження. Дослідження впливу напруженого стану та легуючого елементу Pt на фазовий склад і термічну стабільність моносиліциду нікелю NiSi у нанорозмірних плівках [(Ni+1 ат.% Pt)30 нм] та [(Ni+8 ат.% Pt)30 нм] на підкладках монокристалічного Si(001) під час відпалу у вакуумі в інтервалі температур 400-1000 °С.

Методика реалізації. Нанорозмірні плівки осаджено методом магнетронного розпорошення на підкладки Si(001) за кімнатної температури. Відпал зразків проводився у вакуумі ~1,3∙10-3 Па в інтервалі температур 400-1000 °C. Методами рентгеноструктурного фазового аналізу, мас-спектрометрії вторинних нейтралей та резистометрії (чотирьохзондовий метод) досліджено вплив Pt на зміну напруженого стану та термічну стабільність фази NiSi в плівках Ni(Pt) на монокристалічній підкладці Si(001).

Результати дослідження. Визначено вплив внутрішніх механічних напружень та вмісту легуючого елементу Pt у плівці на послідовність, температуру формування силіцидних фаз та термічну стабільність моносиліциду нікелю NiSi під час відпалу у вакуумі.

Висновки. Встановлено, що додавання Pt у плівку Ni призводить до підвищення температури формування моносиліциду нікелю, порівняно з плівкою Ni(30 нм).

Моносиліцид нікелю NiSi починає формуватись у плівках з 1 ат.% Pt та 8 ат.% Pt після відпалу за температур 500 °С та 450 °С, відповідно. Підвищення термічної стійкості NiSi пов’язано зі значним зменшенням рушійної сили фазового переходу NiSi в NiSi2 за рахунок формування твердого розчину NixPt1-xSi, який має меншу вільну енергію, що обумовлено позитивним вкладом добутку .

Ключові слова: напружений стан; NiSi; фазовий склад; нанорозмірні плівки; відпал; вакуум.

Ключові слова

Посилання

  1. Min J-G, Lee D-H, Kim Y-U, Cho W-J. Implementation of ambipolar polysilicon thin-film transistors with nickel silicide Schottky junctions by low-thermal-budget microwave annealing // Nanomaterials. -2022. - 12(4). - P. 628, https://doi.org/10.3390/nano12040628
  2. Yeh PC, Duan H, Chung TK. A Novel three-axial magnetic-piezoelectric mems ac magnetic field sensor // Micromachines (Basel). – 2019. - 10(10). -Р. 710, https://doi.org/10.3390/mi10100710
  3. Artal R, Serrà A, Michler J, Philippe L, Gómez E. Electrodeposition of mesoporous NI-RICH NI-Pt films for highly efficient methanol oxidation // Nanomaterials. - 2020. 10(8). -P. 1435, http://dx.doi.org/10.3390/nano10081435
  4. Sudiyarmanto, Eiichi Kondoh. Synthesis and Characterization of Ni-Pt Alloy Thin Films Prepared by Supercritical Fluid Chemical Deposition Technique // Nanomaterials (Basel). -2021.-11(1). - P.151, http://dx.doi.org/10.3390/nano11010151
  5. Kumar R., Bahri M. and Song Yang, Gonell F., Thomas Cyril, Ersen O., Sanchez C., Laberty C., Portehault D. Phase selective synthesis of nickel silicide nanocrystals in molten salts for electrocatalysis of the oxygen evolution reaction // Nanoscale. - 2020. -12(28). -P. 15209-15213. https://hal.sorbonne-universite.fr/hal-02923099v1
  6. Wu Chi-Ting, Lee Wen-His, Wang Ying-Lang, Chang Shih-Chieh. In-situ Rs and improvement in thermal stability of nickel silicides using different interlayer films // Journal of Materials Science and Engineering A. - 2015. -5(3-4). -P. 159-165. http://dx.doi.org/10.17265/2161-6213/2015.3-4.008
  7. Zhang, S.-L. Self-aligned silicides for ohmic contacts in complementary metal-oxide semiconductor technology : TiSi2, CoSi2, and NiSi / S.-L. Zhang, U. Smith // J. Vac. Sci. Technol. A. – 2004. – Vol. 22, №4. – P. 1361 – 1370. http://dx.doi.org/10.1116/1.1688364
  8. Ramamurthy, S. Low temperature spike anneal for NiSi / S. Ramamurthy, B. Ramachandran, A. Hunter // Solid State Technology. – 2004. – Vol. 10. – P.37 – 39. https://doi.org/10.1016/j.mee.2004.07.048
  9. . Zhihui Liu, Qizhen Wang, Shuning Guo, Hualin Wang, Weiwei Jiang, Shimin Liu, Chaoqian Liu, Nan Wang, Yunxian Cui, Wanyu Ding, The preliminary exploration on change mechanism of Seebeck coefficient for NiCr/NiSi thin film thermocouple with different thickness // Journal of Alloys and Compounds, Volume 931, 2023, 167573,
  10. ISSN 0925-8388, https://doi.org/10.1016/j.jallcom.2022.167573 .
  11. . Sunil Babu Eadi, Ki-Woo Song, Hyeong-Sub Song, Sang Hyeon Kim, Hyun-Woong Choi, Hi-Deok Lee, NiSiTb alloy interlayer properties at NiSi/Si junctions for improving thermal stability and contact resistance // Microelectronic Engineering, Volume 236, 2021, 111482, ISSN 0167-9317, https://doi.org/10.1016/j.mee.2020.111482
  12. . Munir H. Nayfeh, Ammar Nayfeh, Chapter 6 - Nanoparticle-assisted growth of nanowires, Editor(s): Munir H. Nayfeh, Ammar Nayfeh, In Micro and Nano Technologies, Integrated Silicon-Metal Systems At the Nanoscale // Elsevier, 2023, Pages 129-151, ISBN 9780443186738, https://doi.org/10.1016/B978-0-443-18673-8.00007-7
  13. . Ratnesh K. Pandey, Gurupada Maity, Sachin Pathak, Parswajit Kalita, Santosh Dubey, New insights on Ni-Si system for microelectronics applications // Microelectronic Engineering, Volume 264, 2022, 111871, ISSN 0167-9317, https://doi.org/10.1016/j.mee.2022.111871
  14. . Mike El Kousseifi, Khalid Hoummada, Federico Panciera, Christian Lavoie, Dominique Mangelinck, Nucleation and lateral growth kinetics of the NiSi phase at the epitaxial θ-Ni2Si/Si interface // Acta Materialia, Volume 198, 2020, Pages 100-110, ISSN 1359-6454, https://doi.org/10.1016/j.actamat.2020.07.062 .
  15. . Luo, Jun & Qiu, Zhi-Jun & Zhang, Zhen & Östling, Mikael & Zhang, Shi-Li. (2010). Interaction of NiSi with dopants for metallic source/drain applications. // Journal of vacuum science & technology b. 28. C1i1-c1i11. https://doi.org/10.1116/1.3248267
  16. . Jianbao Gao, Annie Malchère, Shenglan Yang, Andrea Campos, Ting Luo, Khalid Quertite, Philippe Steyer, Christophe Girardeaux, Lijun Zhang, Dominique Mangelinck, Dewetting of Ni silicide thin film on Si substrate: In-situ experimental study and phase-field modeling // Acta Materialia, Volume 223, 2022, 117491, ISSN 1359-6454, https://doi.org/10.1016/j.actamat.2021.117491
  17. . W. Huang, L. Zhang, Y. Gao, H. Jin. Effect of a thin W, Pt, Mo and Zr interlayer on the thermal stability and electrical characteristics of NiSi // Microelectronic Engineering. – 2007. – Vol. 84. – P. 678 – 683. https://doi.org/10.1016/j.mee.2006.11.006
  18. . W. Huang, L.-C. Zhang, Y.-Z. Gao, H.-Y. Jin. The improvements of thermal stability of nickel silicide by adding the Zr interlayer // Microelectronic Engineering. – 2006. – Vol. 83. – P. 345 – 350.
  19. . J. F. Liu, H. B. Chen, J. Y. Feng, J. Zhu; Improvement of the thermal stability of NiSi films by using a thin Pt interlayer // Appl. Phys. Lett. 2 October 2000; 77 (14): 2177–2179. https://doi.org/10.1063/1.1313815
  20. . M. Lemang, Ph. Rodriguez, M. Grégoire, M. Juhel, B. Saidi, P. Gergaud, F. Nemouchi, D. Mangelinck, Redistribution of phosphorus during NiPtSi formation on in-situ doped Si // Microelectronic Engineering, Volume 202, 2018, Pages 25-30, ISSN 0167-9317, https://doi.org/10.1016/j.mee.2018.10.005
  21. . K. Hoummada, C. Perrin-Pellegrino, D. Mangelinck; Effect of Pt addition on Ni silicide formation at low temperature: Growth, redistribution, and solubility // Journal of Applied Physics 15 September 2009; 106 (6): 063511. https://doi.org/10.1063/1.3204948
  22. . R. Mezouar, A. Merabet, A. Bahloul, Effect of Vacuum Annealing Temperature on the Binary System Ni/Si(100) Journal of nano- and electronic vol. 12 no 6, 06005(5pp) (2020) https://doi.org/10.1016/j.mee.2005.10.001
  23. . O. Cojocaru-Mirédin, D. Mangelinck, K. Hoummada, E. Cadel, D. Blavette, B. Deconihout, C. Perrin-Pellegrino, Snowplow effect and reactive diffusion in the Pt doped Ni–Si system // Scripta Materialia, Volume 57, Issue 5, 2007, Pages 373-376, ISSN 1359-6462, https://doi.org/10.1016/j.scriptamat.2007.05.007
§ 06 — Пов'язані

Схожі статті в цьому журналі

Пов'язані рецензовані дослідження, опубліковані в цьому журналі.
Усі випуски

МЕТОДИ ЗАБЕЗПЕЧЕННЯ ЦІЛІСНОСТІ ОБРОБКИ ТА ПЕРЕДАЧІ ДАНИХ У ПРОМИСЛОВИХ СИСТЕМАХ АВТОМАТИЗАЦІЇ

Ярослав Корпань, Євген Федоров, Ольга Нечипоренко

Проблематика. Сучасні промислові системи контролю характеризуються високим рівнем інтеграції інформаційних і фізичних процесів та використанням розподілених…

#промислові системи автоматизації #SCADA-системи #цілісність даних #кібербезпека ICS
10.20535/kpisn.2026.3.361520

МЕТОДИКА ПАРАМЕТРИЧНОГО СИНТЕЗУ ЗУМ-АФОКАЛЬНИХ СИСТЕМ НА ОСНОВІ НЕРУХОМИХ ВАРІОЛІНЗ

Ігор Г. Чиж

Проблематика Зум-оптичні системи, в яких використовуються механічно нерухомі електрично керовані варіолінзи, не можуть вважатися такими, що мають нерухомі оптичні…

#зум-афокальні системи #головні точки варіолінз #синтез зум-афокальних систем #стабільна афокальність зум-системи
10.20535/kpisn.2026.3.351645

МОДИФІКАЦІЯ НЕЙРОМЕРЕЖЕВОГО МЕТОДУ SPINN ДЛЯ НАБЛИЖЕНОГО РОЗВ'ЯЗАННЯ МІШАНОЇ ЗАДАЧІ ДЛЯ РІВНЯННЯ ТЕПЛОПРОВІДНОСТІ В ЕЛІПТИЧНІЙ ОБЛАСТІ

Валерій Лось, Олександр Ряхін

Проблематика. Параболічні диференціальні рівняння є математичними моделями інженерії, призначеними для дослідження широкого кола прикладних задач. Це приводить до…

#рівняння теплопровідності #мішана параболічна задача #еліптична область #фізико-інформативна нейронна мережа
10.20535/kpisn.2026.3.367316

Схожі статті

Ви також можете розпочати розширений пошук схожих статей для цієї статті.